Google'ın yapay zekâ yanıtlarında görünmek: AI Overviews için gerçekten ne gerekiyor?

Google'da bir şey aradığınızda sonuçların üstünde artık çoğu zaman bir yapay zekâ özeti çıkıyor. Müşterileriniz aynı soruyu ChatGPT'ye, Gemini'ye ya da Perplexity'ye de soruyor. Son bir yılda size gelen tekliflerde “GEO”, “AI SEO” ve “llms.txt” terimlerini bu yüzden sık görüyor olabilirsiniz. Bu yazıda, sitenizin hem klasik aramada hem yapay zekâ yanıtlarında görünmesi için gerçekten gerekenleri, “yapay zekâ SEO” adıyla satılan ama yalnızca satış konuşması olan işlerden kaynaklarıyla ayırıyoruz.

Yapay zekâ yanıtlarının kaynakları nereden geliyor?

Google'ın AI Overviews (Türkçe arayüzde “Yapay Zeka Genel Bakışları”) ve AI Mode özellikleri yanıt hazırlarken “query fan-out” denen bir yöntem kullanıyor: soruyu alt konulara bölüp birden fazla ilgili arama yapıyor ve yanıtın yanında bu aramalarda bulduğu sayfalara bağlantı veriyor. Kaynaklar, Google'ın zaten dizine eklediği sayfalardan geliyor.

Google Search Central bu konuda açık: AI Overviews ya da AI Mode'da görünmek için ek bir şart ya da özel bir optimizasyon yok. Bir sayfanın destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş olması ve Google'da snippet ile, yani sonuçtaki kısa açıklama metniyle gösterilmeye uygun olması gerekiyor.

ChatGPT ve Perplexity gibi asistanlar ise kendi botlarını ya da arama ortaklarını kullanıyor. Ortak nokta şu: sayfanıza erişemeyen, metnini okuyamayan bir sistem sizi kaynak olarak gösteremez. Yapay zekâda görünürlük, iyi yapılmış bir sitenin üzerine kurulur; onun yerini tutmaz.

İçerik ilk HTML'de olmalı

Birçok modern site tarayıcıya neredeyse boş bir sayfa gönderir ve içeriği JavaScript ile sonradan doldurur. Google bu sayfaları çoğunlukla işleyebiliyor, ama bu ayrı ve gecikmeli bir adım. Yapay zekâ şirketlerinin botlarının bir kısmı ise Vercel'in incelemesine göre JavaScript'i çalıştırmıyor; yalnızca sunucudan ilk gelen HTML'yi okuyor. Ürün açıklamanız, hizmet listeniz ya da fiyatı neyin belirlediğini anlatan paragrafınız o HTML'de yoksa, bu sistemler için yok demektir.

Çözüm, sayfayı sunucuda oluşturmak (SSR, sunucu tarafında render): sayfa tarayıcıya ulaşmadan önce tam metniyle hazırlanır. Ziyaretçi içeriği ilk anda görür, arama motorları ve asistanlar da aynı metni okur. Bu sitede de Nuxt ile böyle çalışıyoruz.

Kendiniz kontrol etmek isterseniz sayfanızı tarayıcıda açın, sağ tıklayıp “Sayfa kaynağını görüntüle”yi seçin ve önemli bir cümlenizi arayın. Cümleyi orada bulamıyorsanız, JavaScript çalıştırmayan botlar da bulamaz.

Taranabilirlik, iç bağlantılar ve sayfa deneyimi

Google'ın yapay zekâ özellikleri için önerdikleri, klasik SEO'nun temelleriyle aynı:

• robots.txt dosyanızın, CDN'nizin ya da barındırma altyapınızın arama botlarını engellememesi,
• önemli sayfalara sitenin içinden bağlantıyla ulaşılabilmesi,
• iyi bir sayfa deneyimi: mobilde hızlı açılan, yüklenirken kaymayan, dokunuşa hemen tepki veren sayfalar,
• önemli içeriğin bir görselin ya da videonun içinde değil, metin olarak durması,
• görsellerin ve videoların metni desteklemesi, onun yerine geçmemesi,
• Google İşletme Profili bilgilerinizin ve e-ticaret yapıyorsanız Merchant Center ürün verilerinizin güncel olması.

Hız tarafını Core Web Vitals ile ölçebilirsiniz. Bunlar Google'ın yüklenme hızı, etkileşime tepki ve görsel kararlılık için kullandığı üç ölçüt. Hızın ticari bir karşılığı da var: web.dev'deki vaka çalışmalarına göre Vodafone, ana içeriğin yüklenme süresini (LCP) %31 iyileştirdiği bir testte satışlarda %8 artış gördü. Bu sizin için bir garanti değil, ama hızın yalnızca teknik bir ayrıntı olmadığını gösteriyor.

Bir not daha: robots.txt'de yapay zekâ botlarını engellemek bir tercih. Örneğin OpenAI'ın arama botu OAI-SearchBot'u engellerseniz, OpenAI'ın kendi açıklamasına göre ChatGPT'nin arama yanıtlarında kaynak olarak gösterilmezsiniz. Bu kararı bilerek verin.

Yapılandırılmış veri görünen metinle aynı şeyi söylemeli

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgiyi makinelerin yanlış anlayamayacağı bir biçimde (çoğunlukla JSON-LD ile) bir kez daha yazmaktır: “Bu bir hizmet”, “Bu bir makale, yazarı şu”, “Bu sorunun cevabı şu” gibi. Google, yapay zekâ özellikleri için özel bir schema.org işaretlemesi gerekmediğini söylüyor. Vurguladığı şart, yapılandırılmış verinin sayfada görünen metinle tutarlı olması.

Pratikte bu, işaretlemeyi elle ve ayrı tutmak yerine sayfayla aynı içerikten üretmek anlamına geliyor. Bir hizmet sayfasındaki sık sorulan sorular hem sayfada okunur hem de aynı kaynaktan FAQPage verisi olarak çıkar. Biri güncellendiğinde diğeri de güncellenir; “sayfada başka, kodda başka” durumu oluşmaz.

llms.txt: zararsız ama sihirli değnek değil

llms.txt, sitenin kök dizinine konan ve dil modellerine sitenin özetini ve önemli sayfalarını Markdown olarak sunan bir dosya önerisi. 2024'te ortaya atıldı; bazı geliştirici araçları ve dokümantasyon siteleri kullanıyor. Ancak bir standart değil. Google da açıkça yazıyor: AI Overviews ya da AI Mode'da görünmek için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâya özel metin dosyaları ya da ek işaretleme oluşturmanız gerekmiyor.

Yani llms.txt eklemek zarar vermez, bazı araçlar için işe de yarayabilir. Ama “llms.txt ekledik, artık yapay zekâda görünürsünüz” diye satılan bir hizmetin dayanağı yok. Bütçenizi önce yukarıdaki temellere ayırın.

Net içerik: soruyu sorana doğrudan cevap

Yapay zekâ yanıtları birden fazla kaynaktan parça toplar. Sayfanızın bu parçalardan biri olabilmesi için sorulan soruya açık ve doğrudan bir cevap içermesi gerekir. Bu, klasik aramada da iyi sonuç veren bir yazım alışkanlığı:

• Her sayfada tek bir konuyu ele alın; başlıkta ve ilk paragrafta o konunun adını açıkça kullanın.
• Müşterilerinizin gerçekten sorduğu soruları başlık yapın ve hemen altında cevaplayın.
• Kim olduğunuzu, ne sunduğunuzu ve nerede hizmet verdiğinizi tutarlı ifadelerle yazın. Marka adını, hizmet adlarını ve konumu sitenin her yerinde aynı biçimde yazın.
• Rakamların ve iddiaların kaynağını gösterin; uzmanlığınızı somut ayrıntıyla ortaya koyun.

İhracat yapıyorsanız yabancı alıcıların kullandığı terimlerle ayrı dil sürümleri hazırlamak da bu işin parçası. Otomatik çeviriyle doldurulmuş bir sayfa, sorulan soruya net bir cevap veremez.

Sonucu ölçmek: Search Console ve Analytics

Google, yapay zekâ özelliklerinden gelen ziyaretleri Search Console'daki Performans raporunda, “Web” arama türünün içinde gösteriyor; ayrı bir rapor yok. Takip edeceğiniz şeyler tanıdık: gösterim, tıklama ve hangi sorguların hangi sayfaları getirdiği.

Asıl soru, ziyaretin ne getirdiği. Google Analytics'te form gönderimini, teklif talebini ya da satın almayı dönüşüm olarak tanımlayın ve hangi sayfanın iş getirdiğine bakın. Asistanlardan gelen ziyaretlerin bir kısmı Analytics'te yönlendiren site olarak görünür; bunları ayrı bir segmentte izlemek, hangi kanalın işe yaradığını daha net gösterir.

Neyin gösterileceğine siz karar verirsiniz

Görünür olmak, her içeriğin her yerde gösterilmesi demek değil. Google birkaç kontrol sunuyor: nosnippet, data-nosnippet ve max-snippet ile arama sonuçlarında ve yapay zekâ özetlerinde ne kadar metin gösterileceğini sınırlayabilir, noindex ile bir sayfayı aramanın tamamen dışında bırakabilirsiniz. Google-Extended ise içeriğinizin Gemini gibi diğer Google yapay zekâ ürünlerinde eğitim verisi ya da yanıt kaynağı olarak kullanılmasını sınırlamanızı sağlıyor. Google Arama'daki ve AI Overviews'taki görünürlüğünüzü etkilemiyor; orada belirleyici olan Googlebot'un erişimi ve yukarıdaki snippet ayarları. Bunlar teknik ayarlar gibi görünse de ticari kararlar; yalnızca yazılım ekibine bırakmayın.

Bir SEO ajansına sormanız gereken üç soru

Google Search Central'ın Türkçe sayfası bunu açıkça yazıyor: “Kimse Google'da birinci sıra garantisi veremez.” Aynı sayfa, bir SEO uzmanıyla çalışmadan önce sorulması gereken soruları da sıralıyor. Bunlardan üçü bugün özellikle işe yarıyor:

1. Önceki çalışmalarınızdan örnekler gösterebilir misiniz?
2. Google Arama Temel Bilgileri'ne uyuyor musunuz?
3. Ne kadar zamanda, nasıl sonuçlar bekliyorsunuz ve başarıyı nasıl ölçüyorsunuz?

“Yapay zekâda ilk sıra garantisi” veren ya da zorunluymuş gibi özel dosya satan bir teklif, bu sorulara net cevap veremez.

Kısacası

İçeriğinizi sunucuda hazırlanmış HTML'ye koyun ve botları engellemeyin. Sayfalarınız mobilde hızlı açılsın, yapılandırılmış veriniz görünen metinle aynı şeyi söylesin. Sorulara doğrudan cevap verin, sonucu Search Console ve Analytics'te ölçün. Bu işler klasik aramada da yapay zekâ yanıtlarında da karşılığını verir.

Bu temelleri nasıl kurduğumuzu SEO hizmet sayfamızda anlatıyoruz.